
Hoe reinigt UV-C water?
UV-C water reinigen is een manier om micro-organismen in water uit te schakelen met ultraviolet licht. In plaats van een chemische stof toe te voegen, gebruikt een UV-C-systeem licht met een korte golflengte.
Dat licht kan het erfelijk materiaal van onder andere bacteriën en virussen beschadigen, waardoor ze zich niet meer goed kunnen vermenigvuldigen.
Maar hoe werkt dat precies en welke factoren bepalen of UV-C effectief is? Dat lees je in dit artikel.

Hoe werkt UV-C water reinigen?
Bij UV-C-waterzuivering wordt water langs of door een UV-C-lichtbron geleid. De lamp zendt ultraviolet licht uit dat door het water en de aanwezige micro-organismen wordt geabsorbeerd.
UV-C werkt vooral door schade aan het nucleïnezuur van micro-organismen. Dit kan het DNA of RNA van een bacterie of virus aantasten. Hierdoor kan het micro-organisme zich niet meer op de normale manier vermenigvuldigen. UV-behandeling wordt daarom ook wel desinfectie genoemd.
Belangrijk is dat UV-C een andere werking heeft dan bijvoorbeeld een filter. Een filter kan bepaalde deeltjes fysiek uit het water verwijderen. UV-C richt zich vooral op micro-organismen die aan het licht worden blootgesteld.
Lees meer: UV-C waterzuivering: de complete gids
UV-C-dosis: niet alleen het licht telt
Dat UV-C-licht micro-organismen kan inactiveren, betekent niet dat ieder UV-C-apparaat automatisch even effectief is. De hoeveelheid UV-C die een micro-organisme ontvangt, speelt een belangrijke rol.
Deze zogenaamde UV-dosis hangt onder andere samen met de intensiteit van het UV-licht en de tijd dat het water aan het licht wordt blootgesteld. Ook het ontwerp van het systeem is belangrijk. Een hogere stroomsnelheid kan bijvoorbeeld betekenen dat het water minder lang aan de UV-bron wordt blootgesteld.

Wat zegt het RIVM?
RIVM noemt een te korte verblijftijd en een te lage UV-intensiteit als factoren die ervoor kunnen zorgen dat UV-desinfectie onvoldoende werkt. Ook de conditie van de UV-lamp speelt een rol.
Daarom is niet alleen de aanwezigheid van een UV-C-lamp belangrijk. Het volledige systeem moet ervoor zorgen dat het water voldoende aan de juiste hoeveelheid UV-C wordt blootgesteld.

Waarom moet water helder zijn?
UV-C-licht moet de micro-organismen kunnen bereiken. Troebel water kan dat moeilijker maken. Zwevende deeltjes kunnen UV-C-licht tegenhouden of de micro-organismen gedeeltelijk afschermen. Daardoor kan een deel van het water minder goed worden blootgesteld aan het UV-licht. De WHO beschrijft troebelheid daarom als een belangrijke factor die de werking van UV-desinfectie kan verminderen.
Ook de CDC adviseert bij UV-waterbehandeling systemen waarbij het water eerst wordt gefilterd wanneer dat nodig is. Volgens de CDC werken UV-systemen die het water vóór de UV-behandeling filteren beter dan systemen zonder voorfiltratie.
Dit is vooral relevant wanneer je water gebruikt waarvan de kwaliteit of helderheid niet goed bekend is.
Wat gebeurt er met bacteriën en virussen?
UV-C is bedoeld om micro-organismen te inactiveren. Bacteriën, virussen en bepaalde protozoa kunnen gevoelig zijn voor UV-bestraling. De precieze gevoeligheid verschilt echter per micro-organisme.
Het doel is niet dat UV-C de bacteriën of virussen letterlijk uit het water haalt. De micro-organismen blijven fysiek aanwezig, maar worden door voldoende UV-blootstelling geïnactiveerd. Ze kunnen zich daardoor niet meer op de normale manier vermenigvuldigen.
Belangrijk onderscheid
UV-C is dus geen filtertechniek die de micro-organismen uit het water verwijdert. Het is een desinfectietechniek die hun biologische werking uitschakelt.
UV-C in een waterfles
Hetzelfde principe kan worden toegepast in een UV-C-waterfles. Een geïntegreerde UV-C-lichtbron wordt gebruikt om het water in de fles gedurende een bepaalde periode aan UV-licht bloot te stellen.
Voor een goede werking zijn daarbij meerdere factoren belangrijk: de hoeveelheid UV-C-licht, de blootstellingstijd, de helderheid van het water en het ontwerp van de fles.
Een UV-C-waterfles moet daarom niet worden gezien als een universele methode om ieder type vervuild water drinkbaar te maken. De technologie is vooral gericht op microbiologische verontreiniging en werkt onder de omstandigheden waarvoor het specifieke systeem is ontworpen.
Lees meer: UV-C in waterflessen

Wat verwijdert UV-C niet?
Een belangrijk voordeel van UV-C is tegelijkertijd een beperking: UV-C is geen algemene waterfilter.
Chemische stoffen
UV-C is bijvoorbeeld niet bedoeld om chemische stoffen uit water te verwijderen. De CDC vermeldt dat UV-waterbehandelingssystemen geen chemicaliën verwijderen.
Deeltjes
Ook stoffen die door een fysieke filter uit water kunnen worden gehaald, verdwijnen niet automatisch door UV-C. Denk daarom bij waterzuivering altijd aan het soort verontreiniging dat je wilt aanpakken.
Samen met filtratie
UV-C en filtratie kunnen elkaar wel aanvullen. Een filter kan bijvoorbeeld zorgen voor helderder water, waarna UV-C wordt gebruikt om micro-organismen te inactiveren.
Is UV-C een betrouwbare manier om water te desinfecteren?
UV-C wordt al toegepast voor waterdesinfectie. Zowel de WHO als het RIVM beschrijven UV als een mogelijke behandeling voor het desinfecteren van water. De WHO gebruikt UV bovendien als één van de technologieën die worden geëvalueerd binnen haar internationale programma voor huishoudelijke waterbehandeling.
De betrouwbaarheid hangt echter af van het complete systeem. Een UV-C-lamp alleen zegt onvoldoende over de uiteindelijke werking. De juiste UV-intensiteit, blootstellingstijd, waterkwaliteit en het onderhoud van het systeem zijn allemaal relevant.
Voor consumenten betekent dit dat het belangrijk is om te kijken naar de specificaties en gebruiksinstructies van het betreffende UV-C-product, in plaats van ervan uit te gaan dat iedere UV-C-lamp hetzelfde resultaat geeft.
Conclusie
UV-C water reinigen werkt door water bloot te stellen aan ultraviolet licht. De UV-C-straling kan het DNA of RNA van micro-organismen beschadigen, waardoor bacteriën en virussen worden geïnactiveerd en zich niet meer normaal kunnen vermenigvuldigen.
De werking hangt daarbij af van meer dan alleen een UV-C-lichtbron. De UV-dosis, blootstellingstijd, waterhelderheid en het ontwerp van het systeem spelen allemaal een rol.
Voor UV-C-waterflessen geldt hetzelfde principe. Ze kunnen UV-C gebruiken om micro-organismen in het water te inactiveren, maar UV-C is geen vervanging voor iedere vorm van waterfiltratie en verwijdert geen chemische verontreinigingen. Een goed begrip van de technologie helpt daarom om beter te bepalen waarvoor UV-C-waterzuivering wel en niet geschikt is.
Lees verder
Bronnen
- World Health Organization (WHO) – International Scheme to Evaluate Household Water Treatment Technologies
- World Health Organization (WHO) – Water quality and health: Review of turbidity
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – About Home Water Treatment Systems
- RIVM – Checklist Zuivering, informatie over UV-behandeling van water
- RIVM – Ken je systeem, informatie over waterzuivering en UV-desinfectie